Định nghĩa

1. Động từ:

   • Cảm thấy đau khổ, tự trách mình vì đã phạm phải lỗi lầm, sai sót trong quá khứ: "Hối hận" diễn tả trạng thái tâm lý đau buồn, day dứt và tự vấn bản thân về một hành động hoặc quyết định sai trái đã qua.
   • Ăn năn, hối tiếc sâu sắc: Thể hiện sự tiếc nuối và mong muốn có thể thay đổi điều đã xảy ra.

2. Tính từ:

   • Ở trong trạng thái ăn năn, day dứt: Dùng để miêu tả tâm trạng hoặc con người đang cảm thấy hối hận.
   • Đầy vẻ tiếc nuối: Thể hiện qua thái độ, cử chỉ.

Ví dụ sử dụng

• Động từ:
  • Anh ấy hối hận vì đã không nghe lời khuyên của cha mẹ.
  • Sau khi gây ra tai nạn, người lái xe tỏ ra vô cùng hối hận.
• Tính từ:
  • Một kẻ tội phạm hối hận.
  • Gương mặt hối hận của cậu bé khi nhận lỗi.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Hối hận không kịp": Diễn tả sự hối hận khi mọi chuyện đã quá muộn, không thể cứu vãn.
  • Đến khi mất việc, anh ta mới hối hận không kịp vì thái độ làm việc cẩu thả.
• "Hối hận trong lòng": Sự ăn năn, day dứt thầm kín bên trong, chưa biểu lộ ra ngoài.
  • Dù bề ngoài tỏ ra cứng rắn, nhưng trong lòng cô ấy vẫn hối hận.

Biến thể và từ liên quan

• Hối hận (danh từ hóa): Hành động hoặc cảm giác hối hận.
  • Nỗi hối hận cứ dày vò anh suốt đêm.
• Hối tiếc (động từ): Cảm thấy tiếc nuối, thường ít mang sắc thái tự trách mạnh mẽ như "hối hận".
• Ăn năn (động từ): Từ gần nghĩa, chỉ sự hối hận và muốn sửa chữa lỗi lầm.

Từ đồng nghĩa

• Ăn năn: Hối hận và có ý muốn sửa đổi.
• Day dứt: Ám ảnh, dằn vặt trong lòng về lỗi lầm.
• Tiếc nuối: Cảm thấy tiếc (có thể về một cơ hội đã mất, không nhất thiết do lỗi của mình).

Từ trái nghĩa

• Vô tư: Không lo nghĩ, day dứt.
• Vô tâm: Không để ý, không cảm thấy áy náy.
• Tự mãn: Tự hài lòng, không thấy có gì phải hối hận.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• "Ăn năn hối cải": Thành ngữ chỉ việc nhận ra lỗi lầm, hối hận và quyết tâm sửa đổi.
• "Có tật giật mình": Người có lỗi thường hay lo sợ, hối hận.
• "Một điều nhịn là chín điều lành": Khuyên ngăn việc làm sau phải hối hận.

1. đgt, tt (H. hối: hối tiếc; hận: oán giận) Cảm thấy đau khổ, tự trách mình đã lầm lỗi: Nay dù phải từ biệt thế giới này, tôi không có điều gì phải hối hận (HCM).